Zakaz konkurencji w umowach agencyjnych a prawo antymonopolowe

Zgodny z Kodeksem cywilnym zakaz konkurencji nałożony na agenta po rozwiązaniu umowy agencyjnej będzie podlegał ocenie z perspektywy prawa antymonopolowego. (o czym pisaliśmy w (https://djp.pl/blog/jak-skutecznie-zakazac-agentowi-prowadzenia-dzialalnosci-konkurencyjnej/)

❗Poziom ryzyka naruszenia prawa antymonopolowego może przy tym zależeć od tego, czy dana relacja agencyjna jest tzw. agencją autentyczną tzn. taką, w ramach której agent nie ponosi istotnego ryzyka finansowego lub handlowego.

📌 Przy ocenie, czy mamy do czynienia z agencją autentyczną konieczna będzie analiza całokształtu ekonomicznych aspektów relacji pomiędzy agentem a dającym zlecenie. Warto też pamiętać, że koncepcja agencji autentycznej wywodzi się z prawa unijnego i nie ma wyraźnego oparcia w prawie polskim, choć jest znaczące prawdopodobieństwo jej zastosowania przez UOKiK lub polskie sądy.

📌 Jeżeli agent ponosi istotne ryzyko finansowe lub handlowe, z perspektywy prawa antymonopolowego będzie traktowany jak niezależny dystrybutor. W takim przypadku zakaz konkurencji po rozwiązaniu umowy agencyjnej będzie wiązał się z wysokim ryzykiem naruszenia prawa antymonopolowego, jeżeli nie będzie spełniał któregokolwiek z poniższych warunków:

➡️ zakaz jest niezbędny do ochrony istotnego i poufnego know-how przekazanego agentowi przez dającego zlecenie

➡️ zakaz jest ograniczony do punktu sprzedaży, w którym działał agent w trakcie umowy

➡️ okres obowiązywania zakazu nie przekracza 1 roku po rozwiązaniu umowy agencyjnej

📌 W przypadku agencji autentycznej poziom ryzyka zakwestionowania zakazu konkurencji, który nie spełnia któregokolwiek z powyższych warunków jest nieco niższy ale nadal istnieje. Obrona legalności takiego zakazu wymagać przedstawienia uzasadnienia odnoszącego się do konkretnych okoliczności np. szczególnej wagi przekazanego know-how lub znaczącej integracji działalności agenta ze strukturami dającego zlecenie w czasie umowy.

🚫 W każdym przypadku zakaz konkurencji po wygaśnięciu umowy powinien być ograniczony do obszaru geograficznego, na którym działał agent w trakcie umowy oraz ściśle do tych towarów lub usług, których dotyczyła działalność agenta.

⚠️ Weryfikacja pod kątem ryzyka naruszenia przepisów antymonopolowych zawsze będzie wymagała analizy ekonomicznych uwarunkowań relacji agenta z dającym zlecenie, siły rynkowej tego ostatniego oraz charakterystyki rynku, na którym działa agent oraz dający zlecenie.