Obowiązek złożenia oświadczenia o wysokości prowizji a roszczenie informacyjne

Omawialiśmy już obowiązek udostępnienia agentowi informacji potrzebnych do weryfikacji prowizji. Dziś zajmiemy się drugim z obowiązków informacyjnych dającego zlecenie – obowiązkiem złożenia oświadczenia o wysokości należnej agentowi prowizji.

📌 Choć oba obowiązki służą ustaleniu wysokości prowizji należnej agentowi, mają odmienny charakter.

➡️ Złożenie oświadczenia sprowadza się do przekazania danych potrzebnych do ustalenia wysokości prowizji, np. liczby umów lub wartości transakcji objętych prowizją.
➡️ Udostępnienie informacji potrzebnych do weryfikacji wysokości prowizji rozciąga się także na dokumentację źródłową, np. wyciągi z ksiąg handlowych.
📌 Istotna jest również różnica dotycząca sposobu powstania tych obowiązków.

➡️ Obowiązek złożenia oświadczenia powstaje z mocy prawa – w ostatnim dniu miesiąca następującego po kwartale, w którym agent nabył prawo do prowizji.
➡️ Obowiązek udostępnienia dokumentów źródłowych aktualizuje się tylko w przypadku zgłoszeniu żądania przez agenta.
📌 Różnią się także uprawniania agenta związane z egzekwowaniem tych roszczeń.

➡️ W przypadku roszczenia o udostępnienie informacji przepisy wprost przewidują możliwość dochodzenia tego obowiązku w drodze powództwa.
➡️ Inaczej jest przy żądaniu złożenia oświadczenia o wysokości prowizji. W orzecznictwie przyjmuje się, że roszczenie to nie ma samodzielnie zaskarżalnego charakteru, zatem agent nie może dochodzić jego wykonania w drodze odrębnego powództwa.

UWAGA❗ Kwestia zaskarżalności roszczenia o złożenie oświadczenia jest jednak sporna i zostanie prawdopodobnie rozstrzygnięta przez TSUE w toczącej się już sprawie.

⚠️ Jak bronić się przed roszczeniem agenta o złożenie oświadczenia o wysokości prowizji?

Kluczowym argumentem przeciwko roszczeniu agenta jest niezaskarżalny charakter tego obowiązku. Poza tym – podobnie jak przy roszczeniach informacyjnych – można bronić się przez wykazanie, że prowizja nie jest należna albo że żądany w oświadczeniu zakres danych jest zbyt szeroki.