Kiedy wzrost obrotów z dotychczasowymi klientami uprawnia agenta do świadczenia wyrównawczego?

Świadczenie wyrównawcze może przysługiwać agentowi nie tylko w przypadku pozyskania przez niego nowych klientów, ale również w przypadku, gdy doprowadzi do istotnego wzrostu obrotów z dotychczasowymi klientami dającego zlecenie.

Czy zatem każdy wzrost obrotów z dotychczasowymi klientami dającego zlecenie spowoduje, że agent uzyska prawo do świadczenia wyrównawczego?

⚠️ Niekoniecznie.

Przepis nie mówi o jakimkolwiek wzroście obrotów, lecz o wzroście „istotnym”.

W doktrynie przyjmuje się, że:

➡️ Po pierwsze, nie każdy wzrost sprzedaży będzie miał charakter „istotny”. Biorąc pod uwagę, że wzrost obrotów ma wiązać się z analogicznymi skutkami jak pozyskanie nowego klienta, należałoby przyjąć, że chodzi o takie rozszerzenie współpracy z dotychczasowym klientem, które z gospodarczego punktu widzenia odpowiada pozyskaniu nowego klienta;

➡️ Po drugie, ocena wzrostu obrotów co do zasady powinna być dokonywana w odniesieniu do konkretnych klientów, a nie wyłącznie na podstawie globalnych wyników sprzedażowych agenta;

➡️ Po trzecie, sam wzrost sprzedaży nie przesądza jeszcze o spełnieniu przesłanek świadczenia wyrównawczego. Konieczne jest ustalenie, czy pozostawał on w związku z działalnością agenta. Jednoczesny wpływ innych czynników, takich jak koniunktura gospodarcza czy działania marketingowe dającego zlecenie, nie wyłącza roszczenia, może natomiast mieć znaczenie dla oceny jego zasadności oraz wysokości należnego świadczenia.

❗ Ciężar dowodu spoczywa na agencie

W sporze to agent musi wykazać, że w okresie obowiązywania umowy agencyjnej sprzedaż wzrosła. W szczególności powinien wskazać, z którymi klientami nastąpił wzrost obrotów i jaka była jego skala oraz że wzrost ten pozostawał w związku z działaniami agenta.

📌 Wniosek

Przy ocenie prawa do świadczenia wyrównawczego nie wystarczy porównanie ogólnych wyników sprzedaży z początku i końca współpracy. Kluczowe jest ustalenie, czy agent doprowadził do wzrostu obrotów z konkretnymi klientami w stopniu, który gospodarczo można porównać do pozyskania nowej klienteli. W przypadku sporu wykazanie tych okoliczności będzie obciążało właśnie agenta.