Czy rozwiązanie umowy agencyjnej kończy obowiązek płacenia prowizji?

Wielu przedsiębiorców zakłada, że wraz z rozwiązaniem umowy agencyjnej kończą się również rozliczenia z agentem.

👉 To nie zawsze prawda.

Kodeks cywilny przewiduje sytuacje, w których agent może skutecznie domagać się prowizji także po zakończeniu współpracy.

1️⃣ „Propozycja padła wcześniej”

Agent może żądać prowizji, jeżeli:

🔵 złożona przez klienta propozycja zawarcia umowy została otrzymana przez agenta lub dającego zlecenie przed rozwiązaniem umowy agencyjnej,

🔵 a sama umowa została zawarta już po jej rozwiązaniu.

👉 Kluczowy jest moment zainicjowania relacji, a nie moment podpisania umowy.

Co istotne, za wystarczające mogą zostać uznane już takie działania jak:

▪️ nawiązanie kontaktu z klientem,

▪️ rozpoczęcie rozmów,

▪️ organizacja spotkania.

2️⃣ „To efekt pracy agenta”

Prowizja może przysługiwać również wtedy, gdy:

🔵 umowa została zawarta głównie dzięki działalności agenta,

🔵 a jej zawarcie nastąpiło w rozsądnym czasie po rozwiązaniu umowy agencyjnej.

📌 Co oznacza „rozsądny czas”?

To zależy m.in. od specyfiki branży, długości procesu sprzedażowego i sposobu podejmowania decyzji przez klientów.

📌 Typowa sytuacja

Agent pozyskuje klienta, organizuje spotkania i inicjuje negocjacje.

Następnie współpraca z agentem zostaje zakończona.

Dwa miesiące później klient podpisuje umowę bez udziału agenta.

👉 Brak udziału agenta przy zawarciu takiej umowy nie oznacza jeszcze , że prowizja nie będzie należna Jeżeli zawarcie umowy było przede wszystkim efektem wcześniejszych działań agenta, może on skutecznie dochodzić zapłaty prowizji.

⚠️ Kluczowa kwestia – dowody

To agent musi wykazać:

▪️ jakie działania podejmował,

▪️ że działania te miały istotny wpływ na zawarcie umowy.

👉 Bez tego roszczenie o prowizję może okazać się nieskuteczne.

⚖️ Czy można to wyłączyć w umowie?

Co do zasady nie.

👉 Strony mogą uregulować tę kwestię odmiennie niż w kodeksie tylko wtedy, gdy jest to korzystniejsze dla agenta.

📌 Wniosek

Rozwiązanie umowy agencyjnej nie zawsze oznacza definitywne zakończenie rozliczeń z agentem.

W niektórych przypadkach obowiązek zapłaty prowizji może ujawnić się dopiero po zakończeniu współpracy.

Dlatego przed rozwiązaniem umowy warto przeanalizować:

▪️ na jakim etapie znajdują się rozmowy z klientami pozyskanymi przez agenta,

▪️ jakie działania agent zdążył udokumentować,

▪️ oraz jakie zasady rozliczeń przewiduje sama umowa.

👉 W przeciwnym razie zakończenie współpracy może okazać się dopiero początkiem sporu o prowizję.