Czy naruszenie umowy agencyjnej przez agenta automatycznie pozbawia go świadczenia wyrównawczego?

Nie każde naruszenie umowy agencyjnej przez agenta prowadzi do utraty prawa do świadczenia wyrównawczego.

🚫 Agent nie otrzyma świadczenia, jeżeli spełnione są łącznie trzy przesłanki:

➡️ dający zlecenie wypowiedział umowę agencyjną;

➡️ przyczyną wypowiedzenia były okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi agent;

➡️ okoliczności te były na tyle poważne, że uzasadniały rozwiązanie umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia.

⚠️ Samo wykazanie, że agent naruszył umowę, nie wystarczy.

Konieczne jest również wykazanie związku pomiędzy naruszeniem a decyzją o wypowiedzeniu umowy. To właśnie zachowanie agenta musi być rzeczywistą przyczyną zakończenia współpracy przez dającego zlecenie.

📌 Przykład

Dający zlecenie wypowiedział umowę z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Dopiero później dowiedział się, że agent wcześniej dopuścił się poważnych naruszeń, które mogły uzasadniać natychmiastowe rozwiązanie umowy.

W takim przypadku późniejsze ujawnienie naruszeń co do zasady nie pozbawi agenta prawa do świadczenia wyrównawczego. Naruszenia te nie były bowiem przyczyną wypowiedzenia umowy.

⚠️ Nie oznacza to jednak, że pozostaną one bez znaczenia.

Mogą zostać uwzględnione przy ocenie tzw. względów słuszności i stosownie do okoliczności mogą wpływać na przysługiwanie świadczenia lub jego wysokość.

📌 Czy dający zlecenie musi rozwiązać umowę ze skutkiem natychmiastowym?

Nie.

Jeżeli naruszenie było na tyle poważne, że uzasadniało rozwiązanie umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia, dający zlecenie może mimo to zdecydować się na zastosowanie okresu wypowiedzenia.  Może być to uzasadnione potrzebą zapewnienia ciągłości działalności, przekazania klientów lub znalezienia nowego agenta.

⚠️ Kluczowe pozostaje jednak właściwe wskazanie i udokumentowanie przyczyny wypowiedzenia. Z okoliczności zakończenia współpracy powinno jasno wynikać, że to naruszenie agenta doprowadziło do decyzji o wypowiedzeniu umowy.

📌 Wniosek?

Strategia procesowa w sporze o świadczenie wyrównawcze z agentem naruszającym umowę agencyjną powinna być budowana jeszcze przed zakończeniem współpracy. Prawidłowa analiza charakteru i wagi naruszeń, a następnie właściwe określenie przyczyny wypowiedzenia, może istotnie wzmocnić pozycję dającego zlecenie w ewentualnym sporze. Braki na tym etapie mogą natomiast utrudnić późniejsze wykazanie, że to właśnie naruszenia agenta były rzeczywistą przyczyną wypowiedzenia, a tym samym pozbawić dającego zlecenie istotnego argumentu przeciwko roszczeniu o świadczenie wyrównawcze.