Czy agent może żądać świadczenia wyrównawczego, jeżeli wypowiedział umowę agencyjną?

Co do zasady — nie.

Od tej reguły ustawodawca przewidział jednak dwa wyjątki.

1️⃣ Agent wypowiedział umowę, ale zrobił to z powodu okoliczności dotyczących dającego zlecenie.

Przykładowo mogą to być:
🔵 nieuprawnione obniżenie prowizji,
🔵 opóźnienia w wypłacie należnej prowizji,
🔵 trudna sytuacja gospodarcza dającego zlecenie,
🔵 utrata przez dającego zlecenie głównego dostawcy,
🔵 nieuzasadnione zarzuty dającego zlecenie wobec agenta,

⚠️Co istotne, przyczyna nie musi uzasadniać natychmiastowego rozwiązania umowy z dającym zlecenie.

2️⃣ Agent wypowiedział umowę z powodu swojego wieku, ułomności lub choroby.

W tym przypadku konieczne jest dodatkowo, aby względy słuszności nie pozwalały domagać się od agenta dalszego wykonywania czynności agencyjnych.

⚠️ Nie wystarczy zatem samo powołanie się na chorobę, wiek czy ułomność. Ich wystąpienie musi wypływać na zdolność agenta do wykonywania umowy agencyjnej.

Wystąpienie takiej okoliczności powinno być oceniane przez pryzmat warunków konkretnej umowy i wynikających z niej obowiązków agenta. Może się zdarzyć, że agent wykonujący równocześnie klika umów, będzie mógł usprawiedliwić swoim stanem zdrowia wypowiedzenie tyko niektórych z nich.

W tym kontekście znacznie może mieć na przykład:
🔵 konieczność odbywania podróży służbowych,
🔵 liczba i zakres wymaganych spotkań z klientami,
🔵 możliwość wykonywania umowy z wykorzystaniem pracowników.

📌 Podsumowanie

Wypowiedzenie umowy przez agenta zasadniczo skutkuje utratą prawa do świadczenia wyrównawczego. Istnieją jednak wyjątki.  W przypadku sporu to po stronie agenta będzie spoczywał ciężar wykazania, że taki wyjątek zachodzi w danej sprawie.