Co musisz wiedzieć, zanim przyznasz agentowi prawo wyłączności?

🟦 Co musisz wiedzieć, zanim przyznasz agentowi prawo wyłączności? 🟦

Dający zlecenie może przyznać agentowi wyłączne prawo do prowadzenia działalności agencyjnej na określonym terytorium albo wobec określonej grupy klientów. Terytorium można określić dowolnie. Może to być przykładowo województwo, powiat lub cały kraj. Grupę klientów można wskazać imiennie lub rodzajowo. Mogą to być np. hurtownicy, detaliści lub klienci wykonujący określony zawód. W przypadku przyznania agentowi takiej wyłączności dający zlecenie nie powinien powierzać tego samego rynku innym agentom.

⚠️ Jest to rozwiązanie korzystne przede wszystkim dla agenta.

Dzięki niemu agent ma pewność, że nie będzie konkurował z innymi agentami dającego zlecenie na powierzonym mu rynku. A w każdym razie, że nawet jeśli inny agent lub sam dający zlecenie zawrą umowę z klientem objętym wyłącznością, agentowi i tak będzie przysługiwała prowizja od tych umów.

❗ Warto podkreślić ostatnie zdanie. Na dającym zlecenie będzie ciążył obowiązek zapłaty prowizji agentowi wyłącznemu nawet od umów zawartych przez niego samego albo przez innego agenta. Co dający zlecenie zyskuje w zamian?

👉 większe zaangażowanie agenta w rozwój sprzedaży i budowanie relacji z klientami na powierzonym rynku;
👉 większe pole do negocjacji innych postanowień umownych.

🟦 Przy ustanawianiu prawa wyłączności kluczowe jest: 🟦

➡️ precyzyjne określenie obszaru lub grupy klientów objętych wyłącznością. Dzięki temu możliwe będzie łatwe ustalenie, od których umów agentowi przysługuje prowizja, a tym samym, które umowy są objęte obowiązkami informacyjnymi dającego zlecenie;
➡️ określenie, czy na dającym zlecenie ciąży obowiązek zagwarantowania, że inny agent dającego zlecenie nie będzie zawierał umów na powierzonym rynku;
➡️ określenie, czy dający zlecenie ma obowiązek powstrzymania się od zawierania umów na rynku powierzonym agentowi, czy też może samodzielnie zawierać umowy z klientami z tego rynku, przy zachowaniu obowiązku zapłaty prowizji agentowi;
➡️ ustalenie, jakie obowiązki ciążą na agencie w związku z powierzeniem określonego rynku.

Takie postanowienia mają kluczowe znaczenie dla ustalenia, czy którejś ze stron przysługuje roszczenie odszkodowawcze z tytułu naruszenia obowiązków wynikających z umowy. Mogą również służyć ustaleniu, czy któraś ze stron była uprawniona do wypowiedzenia umowy w trybie nadzwyczajnym (ze skutkiem natychmiastowym).

⚠️ Wyłączność umowna a wyłączność faktyczna

Działanie agenta jako jedynego na danym obszarze nie oznacza jeszcze, że doszło do ustanowienia wyłączności. Dopóki z umowy nie wynika obowiązek zapewnienia agentowi wyłączności przez dającego zlecenie, mamy do czynienia jedynie z wyłącznością faktyczną, która nie gwarantuje agentowi prawa do prowizji od wszystkich umów zawartych na danym rynku.