Jedną z kluczowych przesłanek świadczenia wyrównawczego jest dalsze czerpanie przez dającego zlecenie znacznych korzyści z klientów pozyskanych przez agenta w trakcie trwania umowy agencyjnej lub z klientów, z którymi agent doprowadził do istotnego wzrostu obrotów.
⚠️W orzecznictwie pojawiają się tezy, że pojęcie to należy interpretować szeroko. Po stronie dającego zlecenie pojawi się zatem ryzyko, że za korzyści zostaną uznane nie tylko wartości czysto finansowe, ale także:
➡️ uzyskanie stabilnej bazy klientów generującej przychody w przyszłości,
➡️ możliwość dalszego oferowania tej grupie klientów kolejnych produktów i usług,
➡️ umocnienie pozycji rynkowej dającego zlecenie,
➡️ stworzenie perspektyw dalszego rozwoju działalności.
❗ Jednocześnie w orzecznictwie odrzuca się pogląd, że „znaczne korzyści” muszą mieć charakter nadzwyczajny lub wyjątkowy.
Podkreśla się, że nie chodzi o korzyści wyższe od zwykle osiąganych przez przedsiębiorcę. Ma to szczególne znacznie dla dużych przedsiębiorców współpracujących z wieloma agentami, dla których aktywność pojedynczego agenta jedynie w sposób marginalny przekłada się na wyniki całej sieci.
Za istotne uznaje się natomiast to, czy klienci pozyskani przez agenta stanowią trwałą wartość dla przedsiębiorcy i czy relacje z nimi mogą przynosić przedsiębiorcy wymierne korzyści również po zakończeniu współpracy z agentem.
⚠️ Sądy dostrzegają trudności dowodowe występujące po stronie byłych agentów.
Przyjmuje się, że od agenta nie należy wymagać wykazania dokładnej wysokości korzyści osiąganych przez przedsiębiorcę, ponieważ z reguły nie ma on dostępu do dokumentacji handlowej ani danych finansowych dającego zlecenie.
Nie zwalnia go to jednak z obowiązku wykazania okoliczności pozwalających sądowi przyjąć, że korzyści rzeczywiście istnieją. Trudności dowodowe nie prowadzą bowiem do przerzucenia ciężaru dowodu na przedsiębiorcę.
📌 Wniosek
W orzecznictwie pojęcie „znacznych korzyści” rozumiane jest szeroko. Obejmuje ono nie tylko bezpośredni zysk osiągany po rozwiązaniu umowy agencyjnej, lecz także wartość gospodarczą wynikającą z pozostawienia przedsiębiorcy trwałej i stabilnej klienteli. Jednocześnie sądy podkreślają, że sama liczba pozyskanych klientów nie przesądza jeszcze o spełnieniu tej przesłanki. Agent powinien wykazać okoliczności pozwalające przyjąć, że klientela nadal generuje lub może generować dla dającego zlecenie wymierne korzyści gospodarcze. Właśnie ocena tych okoliczności najczęściej decyduje o wyniku sporu dotyczącego świadczenia wyrównawczego.
