W praktyce sporów agencyjnych często pojawia się pytanie:
👉 Czy dostęp do informacji „znika” z chwilą przedawnienia roszczenia o zapłatę prowizji?
📌 Co do zasady roszczenie o zapłatę prowizji przedawnia się z upływem 3 lat.
Jednocześnie agent ma prawo żądać informacji i dokumentów pozwalających zweryfikować prawidłowość rozliczeń.
I tu zaczyna się problem.
Agenci nierzadko domagają się danych obejmujących okres sprzed więcej niż 3 lat.
👉 Czy dający zlecenie musi je udostępnić?
⚖️ W praktyce funkcjonują dwa konkurencyjne podejścia, a orzecznictwo nie wypracowało jeszcze w tym zakresie jednolitego stanowiska.
1️⃣ „Informacja dzieli los prowizji”
🔵 Roszczenie informacyjne ma charakter pomocniczy i służy ustaleniu wysokości prowizji.
🔵 Skoro więc roszczenie o zapłatę jest przedawnione, żądanie informacji traci sens.
👉 W tym ujęciu przedawnienie „zamyka temat” – zarówno co do zapłaty, jak i dostępu do danych.
2️⃣ „Informacja jest niezależna od prowizji”
🔵 Roszczenie informacyjne ma charakter samoistny i pełni nie tylko funkcję pomocniczą, ale również kontrolną.
🔵 Pozwala ocenić rzetelność i lojalność dającego zlecenie, niezależnie od możliwości dochodzenia samej prowizji.
👉 W tym podejściu przedawnienie prowizji nie blokuje automatycznie dostępu do informacji.
⚠️ I tu pojawia się praktyczne ryzyko, które bywa niedoceniane.
Może się wydawać, że udostępnienie informacji dotyczących „przedawnionej” prowizji jest dla dającego zlecenie neutralne.
👉 Nic bardziej mylnego.
Takie dane mogą zostać wykorzystane przez agenta m.in. do:
▪️ budowania argumentacji w innych sporach,
▪️ wykazywania nielojalności lub nieprawidłowości rozliczeń,
▪️ wspierania innych roszczeń o niż o zapłatę prowizji, np. o świadczenie wyrównawcze.
📌 Wniosek?
Przedawnienie roszczenia o prowizję nie zawsze oznacza koniec sporu między agentem a dającym zlecenie.
Nawet gdy możliwość dochodzenia zapłaty jest już ograniczona, spór może przenieść się na poziom informacji, dokumentów i sposobu wykonywania umowy.
Dlatego ocena ryzyka nie powinna kończyć się na ustaleniu, czy sama prowizja może być jeszcze dochodzona.
