Ministerstwo Klimatu i Środowiska przesądziło, że apteki mogą zostać włączone do systemu kaucyjnego, jeśli spełnią warunki określone w ustawie. Jednocześnie w przestrzeni publicznej pojawiło się wiele doniesień dotyczących tej kwestii, z których część mija się z prawdą – jak choćby powtarzane w mediach twierdzenie, że apteki miałyby przyjmować puste butelki po piwie. Warto więc wyjaśnić, na jakich zasadach apteki mogą zostać zobowiązane do udziału w systemie kaucyjnym.
Które apteki będą musiały przystąpić do systemu kaucyjnego?
Apteki będą musiały przystąpić do systemu kaucyjnego jeśli zdecydują się sprzedawać napoje w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym, tj.
• butelkach plastikowych (PET) o pojemności do 3 litrów,
• puszkach metalowych o pojemności do 1 litra, lub
• butelkach szklanych wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra.
Obowiązek przystąpienia do systemu kaucyjnego będzie zatem dotyczył aptek sprzedających między innymi wodę, napoje izotoniczne oraz suplementy diety w plastikowych butelkach lub puszkach. Warto jednak zaznaczyć, że leki zostały wyłączone z systemu kaucyjnego, nawet jeśli sprzedawane są w opakowaniach, które co do zasady podlegają systemowi.
Co decyduje o obowiązkach apteki w systemie kaucyjnym?
Zakres obowiązków apteki w systemie kaucyjnym zależy od dwóch czynników:
• asortymentu, oraz
• powierzchni sprzedaży tj. czy wynosi ona mniej czy więcej niż 200 m².
Warto podkreślić, że nawet apteki o powierzchni sprzedaży do 200 m², jeśli oferują napoje w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym, będą musiały do niego przystąpić. Zakres ich obowiązków będzie jednak ograniczony.
W jaki sposób obliczyć powierzchnię sprzedaży apteki?
Przez powierzchnię sprzedaży apteki należy rozumieć jej ogólnodostępną część, w której prowadzona jest sprzedaż detaliczna (bez wliczania do niej powierzchni pomocniczej, do której zalicza się powierzchnię magazynów, biur, komunikacji etc.).
Jakie obowiązki będą miały apteki w ramach systemu kaucyjnego?
Małe apteki o powierzchni sprzedaży do 200 m² będą zobowiązane do
• pobierania kaucji,
• zawarcia umowy z co najmniej jednym operatorem systemu, który się do niego zgłosi,
• informowania klientów o systemie kaucyjnym, w tym o możliwości zwrotu opakowań oraz pobranej kaucji,
• prowadzenia ewidencji dotyczącej systemu kaucyjnego.
W konsekwencji małe apteki co do zasady nie będą musiały odbierać pustych opakowań od klientów (z wyjątkiem szklanych butelek zwrotnych, których i tak prawdopodobnie nie będą sprzedawać).
Duże apteki o powierzchni sprzedaży powyżej 200 m² (w praktyce głównie apteki sieciowe) będą zobowiązane do:
• pobierania i zwracania kaucji,
• odbierania opakowań od klientów,
• zawarcia umowy z każdym operatorem systemu, który zgłosi się do sklepu,
• informowania klientów o systemie kaucyjnym, w tym możliwości zwrotu opakowań oraz zwrotu pobranej kaucji,
• prowadzenia ewidencji dotyczącej systemu kaucyjnego.
W konsekwencji to duże apteki będą musiały odbierać puste opakowania od klientów.
Czy apteka musi odbierać opakowania po napojach, których nie ma w ofercie?
Choć nie wynika to wprost z przepisów oraz interpretacji Ministerstwa Klimatu i Środowiska, to jednak należałoby przyjąć, że apteki będą zobowiązane do zbiórki wyłącznie tych opakowań po napojach, które posiadają w ofercie sprzedaży. Przykładowo, jeśli apteka nie sprzedaje żadnych napojów w puszkach metalowych to nie powinna również zostać zobowiązana do odbioru pustych puszek od klientów. Natomiast jeśli apteka posiada w swojej ofercie wodę w plastikowych butelkach wyłącznie jednego konkretnego producenta to musi zapewnić klientom zbiórkę wszystkich butelek plastikowych objętych systemem, niezależnie od tego kto je wyprodukował.
Czy apteka musi mieć dodatkowe zaplecze do przechowywania opakowań?
Zbiórka opakowań przez apteki może odbywać się także przez automaty (tzw. „recyklomaty”) zlokalizowane poza lokalem apteki. To rozwiązanie minimalizuje problem braku zaplecza do przechowywania opakowań zwróconych przez klientów.
Na co apteka powinna zwrócić uwagę zawierając umowę z operatorem systemu?
Każda apteka, która będzie sprzedawać napoje w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym będzie zobowiązana do zawarcia umowy z operatorem systemu tzw. „podmiotem reprezentującym”. Przy czym małe apteki będą musiały zawrzeć umowę z co najmniej jednym operatorem systemu, natomiast duże apetki z każdym, który się do nich zgłosi.
Przy zawieraniu umowy z operatorem systemu kluczowe jest, aby apteka zwróciła szczególną uwagę na:
• sposób rozliczenia kaucji z operatorem systemu,
• sposób zabezpieczenia przez operatora systemu rozliczenia kaucji,
• sposób finansowania przez operatora systemu zbierania opakowań przez aptekę,
• sposób odbioru opakowań z apteki lub recyklomatu.
Jakie kary grożą aptece za niewdrożenie systemu kaucyjnego?
Realizacja przez apteki obowiązków związanych z systemem kaucyjnym została zabezpieczona licznymi karami administracyjnymi, w tym za:
• niepobieranie lub niezwracanie kaucji – od 10.000 zł do 500.000 zł
• nieodbieranie opakowań – od 10.000 zł do 500.000 zł
• niepoinformowanie klientów o systemie kaucyjnym – od 10.000 zł do 50.000 zł
• nieprowadzenie ewidencji dotyczącej systemu kaucyjnego – od 10.000 zł do 50.000 zł
Dowiedz się więcej o systemie kaucyjnym
